ĐẶC ĐIỂM THÀNH PHẦN VẬT CHẤT VÀ TUỔI THÀNH TẠO ĐAI MẠCH SÁNG MẦU KHU VỰC ĐĂK RUỒNG, KON RẪY, KON TUM VÀ Ý NGHĨA ĐỊA CHẤT

Abstract

Các đai mạch sáng màu khu vực Đăk Ruồng, Kon Rẫy, Kon Tum có chiều rộng từ 0,5m đến 15m; kéo dài quan sát được từ vài chục mét đến trên 1.000m theo phương á kinh tuyến (~10°) và phương đông bắc-tây nam. Các đai mạch sáng màu xuyên cắt granit biotit hạt vừa nhỏ thuộc phức hệ Hải Vân và các thành tạo biến chất tuổi Proterozoi hệ tầng Tắc Pỏ. Đặc điểm của các đai mạch sáng màu có kiến trúc ban trạng, với ban tinh (5 ÷ 20%) trên nền vi tinh (95 ÷ 80). Ban tinh phổ hiến là feldspar kali (35 ÷ 40%), plagioclas (10 ÷ 15%), thạch anh (35 ÷ 40%). Nên bao gồm plagioclase, K-feldspar, thạch anh, biotit, muscovit, sericit và quặng. Các khoáng vật phụ chủ yếu gồm zircon, apatit. Hàm lượng SiO₂ trung bình khoảng 75.53 wt%, tổng kiềm cao tương đối (K₂O + Na₂O) khoảng 6.66 ÷ 7.22 wt% thuộc loạt vôi - kiềm, cao kali, tương ứng kiểu S-granit. Trong thành phần nhóm nguyên tố đất hiếm của các đá mạch sáng màu có hàm lượng đất hiếm nặng (HREE) giàu hơn so với hàm lượng đất hiếm nhẹ (LREE). Các nguyên tố đất hiếm được chuẩn hóa với chondrit cho đường biểu diễn có độ nghiêng âm và xuất hiện dị thường âm Eu mạnh. Kết quả tuổi đồng vị ²⁰⁶Pb/²³⁸U zircon có tuổi trung bình 240  ± 2.1 Ma, tương ứng vào tuổi Trias giữa, giai đoạn Permi-Trias (chu kỳ tạo núi Indosini), chúng được thành tạo liên quan quá trình căng dãn nội mảng giữa mảng lục địa Đông Dương và Nam Trung Hoa.